Het recht is volop in beweging. Op diverse vlakken vinden momenteel omvangrijke ontwikkelingen plaats. Niet al deze ontwikkelingen zijn even relevant voor u, van de meeste veranderingen zult u niets merken. Echter de gewijzigde Wet op de rechtsbijstand kan voor u grote veranderingen met zich brengen.

In deze nieuwsbrief willen wij u op de hoogte brengen van de meest ingrijpende wijzigingen in de nieuwe procedure voor het indienen en beoordelen van aanvragen van gesubsidieerde rechtsbijstand. Karel & Maes zal als rechtsbijstandverlener ook aan dit nieuwe stelsel deelnemen!

Per 1 april 2006 (effectief vanaf 3 april 2006) zal de Raad voor Rechtsbijstand bij de beoordeling of u in aanmerking komt voor gefinancierde rechtshulp uitgaan van uw fiscale inkomen en vermogen. Andere inkomensafhankelijke voorzieningen (zoals zorg-, huur- en kinderopvangtoeslagen) worden reeds op deze wijze getoetst en de raad sluit daar nu bij aan, zodat alle inkomensafhankelijke regelingen hetzelfde draagkrachtbegrip hanteren.

Daarmee wordt onder meer beoogd de administratieve lasten voor de rechtzoekende te reduceren.

In het nieuwe systeem hoeft namelijk niet langer een verklaring omtrent inkomen en vermogen met inkomenssspecificaties bij de toevoegingsaanvraag te worden overgelegd. De raad zal voortaan zelf de persoons- en financiële gegevens van de aanvrager controleren bij de Gemeentelijke Basisadministratie en de Belastingdienst. De ‘akte van onvermogen’ vervalt hiermee en wordt dan ook niet langer door het gemeentehuis verstrekt.

Ook in de sfeer van de eigen bijdrage zijn zaken veranderd. Niet langer wordt uw netto maandinkomen als uitgangspunt genomen. Ook wordt niet meer gekeken naar uw spaargeld noch naar de overwaarde van de eigen woning. Ten aanzien van het vermogen wordt voortaan uitgegaan van het heffingvrije vermogen (dat in 2006 € 19.522 per persoon bedraagt). Indien het vermogen van de aanvrager meer bedraagt, dan bestaat geen aanspraak op gesubsidieerde rechtsbijstand. De inkomenstabel gaat voortaan uit van het belastbaar jaarinkomen en kent 5 treden in de sfeer van de eigen bijdrage.

Bij de beoordeling van een aanvraag wordt uitgegaan van het inkomen en vermogen in het zogenaamde peiljaar. Dat is het tweede kalenderjaar dat voorafgaat aan het jaar waarin de aanvraag om toevoeging wordt ingediend (dus voor 2006 is het peiljaar 2004). Die gegevens zijn bij de Belastingdienst bekend, zodat niet langer schattingen hoeven te worden gemaakt.

De gegevens in het peiljaar kunnen echter afwijken van het actuele inkomen. In dat geval kan de rechtzoekende om peiljaarverlegging vragen. Er moet dan wel sprake zijn van een terugval in inkomen en vermogen met tenminste 15% ten opzichte van het peiljaar. Later vindt er nog een controle plaats van het inkomen en vermogen bij de Belastingdienst.

In vrijwel alle gevallen wordt aan het einde van de zaak door de raad beoordeeld of de rechtzoekende in staat moet worden geacht de kosten van rechtsbijstand zelf te dragen. Dit wordt de zogenaamde resultaatsbeoordeling genoemd. De kosten van rechtsbijstand dient de rechtzoekende zelf te dragen als het (te) ontvangen bedrag na uitspraak van de rechter tenminste 50% van het heffingvrije vermogen bedraagt. Zo zal in het geval van echtscheiding waarin de eigen woning is verkocht of een partner is uitgekocht, de resultaatsbeoordeling kunnen leiden tot intrekking van de toevoeging (overigens gold dit al in het oude systeem).

Er is een nieuw aanvraagformulier ontwikkeld waarin de persoonsgegevens van de aanvrager en diens partner dienen te worden opgegeven, naast de gegevens over de aard van de zaak. Een belangrijk gegeven vormt het sofinummer. Op basis van dit nummer worden de gegevens van de aanvrager geverifieerd.

Omdat er bij de verificatie van de gegevens gebruik wordt gemaakt van electronisch berichtenverkeer zal de afhandelingstermijn van de toevoegingsaanvragen naar verwachting worden verkort.

Voor meer informatie kunt u de internetpagina van de Raad voor Rechtsbijstand raadplegen: www.rvr.org. Daar staat onder meer de eigen bijdrage tabel aangegeven en worden uitzonderingsgevallen behandeld. Ook kunt u er de nieuwe formulieren downloaden.

De medewerkers van Karel & Maes zullen u vanzelfsprekend bij de indiening van de aanvraag terzijde staan.